Artemis II fırlatması iyonosferde üç büyük bozulmaya yol açtı

Geophysical Research Letters dergisinde yayımlanması beklenen araştırmaya göre NASA’nın Artemis II görevi iyonosferde üç büyük bozulmaya yol açtı. Her bir bozulmanın genişliği 5000 km’yi (3106 mili) aştı ve üçünün de Kuzey Amerika üzerinde meydana geldiği belirlendi.

İyonosfer, üst atmosferin elektrik yüklü bir katmanıdır ve Global Navigation Satellite System (GNSS) uyduları ile Global Positioning System (GPS) sinyalleri dahil radyo dalgalarını etkiler. Araştırmacılar bozulmaları roketin ilk fırlatmasına ve daha sonra üst atmosferde ateşlenen üst kademe motorlarına bağladı.

Ekip, aynı bölge üzerinde tekrarlanan bu bozulmaları son derece nadir olarak nitelendirdi. Kaynak habere göre araştırmada kaydedilen etkiler, SpaceX fırlatmaları da dahil önceki roket fırlatmalarında görülenlerden daha güçlüydü. Araştırma, bilim insanlarının insan faaliyetlerinden kaynaklanan “uzay havasını” ve bunun yer altyapısı üzerindeki olası etkilerini incelemesine yardımcı olabilir.

Çalışmada GNSS veya GPS sistemlerinde doğrudan bir aksama ölçülmedi. National Cheng Kung University’den, Tayvan’da çalışan araştırmacı Charles Lin, Space.com’a birkaç metrelik konum hatasının otonom bir otomobilin şerit seçimini ve drone’ların konumlandırılmasını etkileyebileceğini söyledi. Araştırmacılar, bozulmaların navigasyon hatalarına yol açıp açmadığını ve varsa bu hataların ne kadar sürdüğünü incelemeyi planlıyor. Kaynak haber, görevin Nisan 2026’da gerçekleştiğini ve insanların 1972’den beri ilk kez Ay çevresindeki uzayda bulunduğunu belirtiyor.